హర్మూజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ పట్టు.. భారత్‌లో పెట్రోల్ మంటలు ఖాయం!

naveen
By -
A massive oil tanker sailing through the Strait of Hormuz representing global energy transport and Iran's control strategy


రేపు ఉదయం మీరు పెట్రోల్ బంక్‌కి వెళ్లేసరికి లీటర్ ధర అమాంతం ఇరవై రూపాయలు పెరిగితే మీ పరిస్థితి ఏంటి? కూరగాయల నుంచి బస్సు ఛార్జీల దాకా అన్నీ మండిపోతే సామాన్యుడి బతుకు ఏమవ్వాలి? ఎక్కడో వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఒక చిన్న సముద్ర మార్గం మీద ఆధిపత్యం కోసం జరుగుతున్న పోరాటం.. నేరుగా మన ఇంటి బడ్జెట్‌ను బద్దలు కొట్టబోతోంది! పశ్చిమాసియాలో రగులుతున్న యుద్ధానికి తాత్కాలిక ముగింపు పలికేందుకు వచ్చిన ఆఫర్‌ను తిరస్కరించిన ఇరాన్.. ఇప్పుడు ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకే గుండెకాయ లాంటి 'హర్మూజ్ జలసంధి'పై సర్వహక్కులు కావాలంటూ ఒక భయంకరమైన డిమాండ్‌ను తెరపైకి తెచ్చింది. ఈ డిమాండ్ వెనుక ఉన్న లక్షల కోట్ల ఆర్థిక చక్రబంధం మన జేబులను ఎలా ఖాళీ చేయబోతోందో తెలుసుకుంటే ప్రతి సామాన్యుడికీ వణుకు పుట్టాల్సిందే!


అమెరికాకు ఇరాన్ బిగ్ షాక్.. శాశ్వత పరిష్కారమే లక్ష్యం!


పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న భయంకరమైన సంఘర్షణను ముగించేందుకు మధ్యవర్తుల ద్వారా అందిన 45 రోజుల తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదనను ఇరాన్ నిర్మొహమాటంగా తిరస్కరించింది. తమకు తాత్కాలిక ఉపశమనం వద్దని, శాశ్వత పరిష్కారం మాత్రమే కావాలని అమెరికాకు తేల్చి చెప్పింది.


చర్చలకు సంబంధించి అగ్రరాజ్యం అమెరికా చేసిన ప్రతిపాదనలను తమ ప్రభుత్వం అధికారికంగా తిరస్కరించినట్టు ఇరాన్ ప్రభుత్వ వార్తా సంస్థ సంచలన కథనం వెలువరించింది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాకు అత్యంత కీలకమైన హర్మూజ్ జల సంధిని ఎలాగైనా తెరిపించేందుకు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ విశ్వప్రయత్నాలు చేస్తున్న తరుణంలో ఇరాన్ ఈ బాంబు పేల్చింది.


ఇరాన్ భీకర డిమాండ్లు.. తెరపైకి హర్మూజ్ అస్త్రం


ఈ సంక్షోభం నుంచి ప్రపంచాన్ని గట్టెక్కించాలంటే.. హర్మూజ్‌ జలసంధిపై తమకు 'పూర్తి అధికారం' దక్కేలా అంతర్జాతీయ గుర్తింపు ఇవ్వాలనే సరికొత్త, అత్యంత కఠినమైన డిమాండ్‌ను ఇరాన్ తెరపైకి తెచ్చింది. తమ డిమాండ్లతో కూడిన ఒక భారీ అజెండాను అమెరికా ముందుంచింది.


పౌర వినియోగ అణు కార్యక్రమాన్ని ఇరాన్ సహజ హక్కుగా గుర్తించడం, తమపై విధించిన ఆర్థికపరమైన అన్ని రకాల ఆంక్షలను బేషరతుగా ఎత్తివేయడం, లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ దాడులను తక్షణమే నిలిపివేయడం, ఇప్పటిదాకా యుద్ధం కారణంగా జరిగిన నష్టానికి భారీ ఆర్థిక పరిహారం చెల్లించడం తదితర డిమాండ్లు ఇందులో ఉన్నాయి. అయితే, వీటన్నింటిలో హర్మూజ్‌ జల సంధిపై హక్కులే అత్యంత కీలకం!


35 కిలోమీటర్ల బ్రహ్మాస్త్రం.. ఆసియా దేశాలకే గురి!


హర్మూజ్‌పై సర్వాధికారాలు అడగటం ఇరాన్ తీసుకున్న ఒక అద్భుతమైన వ్యాపార నిర్ణయం. ప్రపంచ ఇంధన రవాణాలో ఈ జలసంధి పాత్ర ఎంతో కీలకం. పర్షియన్‌ గల్ఫ్‌లో ఉన్న ఈ జల మార్గం వెడల్పు అత్యంత ఇరుకుగా, కేవలం 35 కిలోమీటర్లు మాత్రమే ఉంటుంది. దీనిపై భౌగోళికంగా ఇరాన్, ఒమన్ దేశాలు నియంత్రణను కలిగి ఉన్నాయి.


అమెరికా-ఇజ్రాయెల్‌ దాడులు ప్రారంభం కావడానికి ముందు, ఈ జలసంధి ద్వారా రోజూ ఏకంగా 100 నుంచి 135 భారీ ఆయిల్ ట్యాంకర్లు రాకపోకలు సాగించేవి. దీని ద్వారా రోజుకు 20 నుంచి 25 మిలియన్ బ్యారెళ్ల క్రూడాయిల్ రవాణా అయ్యేది. వీటన్నింటిలో అత్యధిక భాగం మన భారత్, చైనా, జపాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి ఆసియా దేశాలకే వెళ్తుండటం గమనార్హం.


టోల్ ఫీజు ముసుగులో వసూళ్లు.. భారత్ ఏమందంటే?


యుద్ధం మొదలైన నాటి నుంచి ఆ సముద్ర మార్గంలో నౌకల బీమా (ఇన్సూరెన్స్), సరుకు రవాణా ఖర్చులు విపరీతంగా పెరిగిపోయి రాకపోకలు పూర్తిగా మందగించాయి. ఆ తర్వాత, కొన్ని రహస్య చర్చలు జరిపి, ‘టోల్ ఫీజు’ పేరుతో వసూళ్లకు తెరతీసి పరిమిత సంఖ్యలో నౌకలను వెళ్ళడానికి అనుమతించారు. ఈ టోల్ ఫీజు కింద ఒక్కో నౌకకు ఏకంగా 2 మిలియన్ డాలర్లను (చైనా కరెన్సీ యువాన్‌ల రూపంలో) ఇరాన్‌కు చెల్లించాల్సి ఉంటుందని అంతర్జాతీయ నివేదికలు చెబుతున్నాయి.


అయితే, ఈ వ్యవహారంపై భారత ప్రభుత్వం స్పందించింది. తాము ఎటువంటి టోల్‌ ఫీజు చెల్లించలేదని గత నెలలోనే కుండబద్దలు కొట్టింది. "హర్మూజ్ జలసంధి నుంచి ప్రయాణించడానికి ఎవరి 'అనుమతి' అవసరం లేదు... ఎప్పుడు ప్రయాణించాలి, ఎప్పుడు ఆగాలి అనేది చార్టరర్, షిప్పింగ్ కంపెనీల వ్యక్తిగత నిర్ణయం" అని నౌకాయాన మంత్రిత్వ శాఖ సీనియర్ అధికారి ఒకరు మీడియాకు స్పష్టం చేశారు.


నెలకు 41 వేల కోట్లు.. ఇరాన్ స్కెచ్ అదుర్స్!


ఒకవేళ హర్మూజ్‌పై ఇరాన్‌కు పూర్తి అధికారం దఖలుపడితే, ఆ దేశానికి ఆర్థికంగా ఊహించని స్థాయిలో గొప్ప ప్రయోజనం కలుగుతుంది. ఒక్కో ఆయిల్ ట్యాంకర్ నుంచి టోలో ఫీజు కింద కనీసం 1 నుంచి 1.5 మిలియన్ డాలర్లు వసూలు చేసినా.. కేవలం క్రూడాయిల్ నౌకల ద్వారానే ఇరాన్‌కు నెలకు ఏకంగా 4.5 బిలియన్ డాలర్ల మేర (భారత కరెన్సీలో అక్షరాలా రూ.41,800 కోట్లు) కళ్లు చెదిరే ఆదాయం వస్తుంది. అందుకే హర్మూజ్‌పై పూర్తి నియంత్రణ కోసం ఇరాన్ నాయకత్వం కంకణం కట్టుకుని పట్టుబడుతోంది. ఏదేమైనా హర్మూజ్ అనేది ఇరాన్‌కు కేవలం ఒక జలమార్గం కాదు.. వారి చేతిలో ఉన్న అత్యంత శక్తివంతమైన ఆర్థిక అస్త్రం.


భారత్‌పై భారీ భారం.. బ్యారెల్‌పై 25 డాలర్ల మోత!


ఇరాన్ డిమాండ్ నెరవేరితే భారత్‌ సహా ఇతర ఆసియా దేశాలపై ఊహించని స్థాయిలో ఆర్థిక భారం పడుతుంది. హర్మూజ్‌ మీదుగా ప్రయాణించే నౌకలకు అధికారికంగా టోల్ ఫీజు విధిస్తే.. ఆ అదనపు భారమంతా అంతిమంగా భారత దిగుమతులపైనే పడుతుంది. దీనివల్ల రవాణా ఖర్చులు, బీమా ప్రీమియంలు విపరీతంగా పెరిగిపోయి తత్ఫలితంగా మన దేశంలో ఇంధన ధరలకు రెక్కలొస్తాయి.


ఒక్కో బ్యారెల్ బ్రెంట్ క్రూడ్‌పై 4 నుంచి 15 డాలర్ల వరకు అదనపు భారం పడొచ్చని, పరిస్థితి చేయిజారితే ఇది 25 డాలర్లకు కూడా చేరుకోవచ్చని మార్కెట్ విశ్లేషకులు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఇప్పటికే భారత ప్రభుత్వం తన వంతుగా ఎక్సైజ్ సుంకం తగ్గించి, చమురు కంపెనీలకు మద్దతు ఇవ్వడం ద్వారా సామాన్య ప్రజలపై భారం పడకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకుంది. కానీ, దీన్ని దీర్ఘకాలం పాటు కొనసాగించడం ప్రభుత్వానికి కూడా కత్తిమీద సామే. ఇరాన్ గనక టోల్ విధిస్తే ఆ ఖర్చుల భారాన్ని జనం మోయక తప్పదు.


ఇరాన్ ఆడుతున్న ఈ మైండ్ గేమ్ కేవలం అమెరికాను డిఫెన్స్‌లో పడేయడానికే కాదు, భవిష్యత్తులో ప్రపంచ ఆర్థిక రవాణాను తన గుప్పిట్లో పెట్టుకోవడానికి వేస్తున్న పక్కా స్కెచ్. అమెరికా పంతం నెగ్గితే యుద్ధం తీవ్రమవుతుంది, ఇరాన్ పంతం నెగ్గితే చమురు రవాణా భారం అవుతుంది. ఈ రెండు పరిణామాల్లో ఏది జరిగినా సరే, రాబోయే మూడు నెలల్లో భారతదేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు సరికొత్త రికార్డులు సృష్టించడం ఖాయం. ఒక సామాన్యుడిగా మన ఖర్చులను నియంత్రించుకోవడం, ఇంధనాన్ని పొదుపుగా వాడుకోవడం ఇప్పటినుంచే మొదలుపెట్టడం అత్యుత్తమం!