పురుషుల ఆరోగ్యం పట్ల సమాజంలో ఉన్న అతిపెద్ద నిర్లక్ష్యం గురించి మాట్లాడుకోవాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. యాభై పదుల వయసు దాటుతున్న ప్రతి పురుషుడిని అత్యంత నిశ్శబ్దంగా వెన్నంటి ఉండే ముప్పు ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్. వయసు పెరుగుతున్న కొద్దీ వచ్చే సాధారణ నొప్పులు, బలహీనతలే అని సరిపెట్టుకునే చాలామంది పురుషులు, తమ శరీరంలో జరుగుతున్న ఓ ప్రాణాంతక మార్పును గుర్తించలేకపోతున్నారు. క్యాన్సర్ అనగానే వెంటనే లక్షణాలు బయటపడతాయని, ఏదో ఒక అనారోగ్యం మనల్ని హెచ్చరిస్తుందని అనుకోవడం సహజం. కానీ, ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ విషయంలో ఆ అంచనా పూర్తిగా తప్పు.
చాలా కేసుల్లో ఈ వ్యాధి ముదిరి, శరీరంలోని ఇతర భాగాలకు పాకే వరకు ఎలాంటి లక్షణాలు బయటపడవు. సరిగ్గా ఇక్కడే ప్రతి ఒక్కరూ అప్రమత్తం కావాల్సిన అవసరం ఉంది. కుటుంబ పెద్ద ఆరోగ్యంగా ఉంటేనే ఆ కుటుంబం ఆర్థికంగా, మానసికంగా స్థిరంగా ఉంటుంది. మరి ఏమాత్రం అలికిడి లేకుండా దాడి చేసే ఈ మహమ్మారిని ముందే గుర్తించడం ఎలా? లక్షణాలు లేకపోయినా ప్రమాదాన్ని పసిగట్టే పీఎస్ఏ (PSA) పరీక్ష ప్రాముఖ్యత ఏమిటి? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కేవలం ఆస్పత్రుల్లో చుట్టూ తిరిగే రోగులకే కాదు, ఆరోగ్యంగా ఉన్నామని భావించే ప్రతి సాధారణ వ్యక్తికి తెలియడం నేటి కాలంలో అత్యంత ఆవశ్యకం.
లక్షణాలు కనిపించే లోపే... జరిగే నష్టం ఇదే
ప్రోస్టేట్ అనేది పురుషుల్లో మాత్రమే ఉండే ఒక చిన్న గ్రంథి. ఇది మూత్రాశయం కింద ఉంటుంది. వయసు పెరిగే కొద్దీ ఈ గ్రంథి పరిమాణం సహజంగానే కొద్దిగా పెరుగుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో కొన్నిసార్లు కణాలు అసాధారణంగా విభజన చెంది క్యాన్సర్గా మారే ప్రమాదం ఉంది. అయితే, ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ చాలా నెమ్మదిగా వృద్ధి చెందుతుంది. ఈ గ్రంథిలో క్యాన్సర్ కణాలు పుట్టిన తొలి నాళ్లలో అవి మూత్ర నాళంపై ఎలాంటి ఒత్తిడి తీసుకురావు. కాబట్టి, మూత్ర విసర్జనలో ఇబ్బంది రావడం కానీ, నొప్పిగా అనిపించడం కానీ జరగదు.
వ్యాధి ముదిరిన తర్వాత, అంటే క్యాన్సర్ కణాలు ప్రోస్టేట్ దాటి ఎముకలకు లేదా ఇతర అవయవాలకు పాకినప్పుడు మాత్రమే తీవ్రమైన లక్షణాలు మొదలవుతాయి. తరచుగా మూత్ర విసర్జన చేయాల్సి రావడం, మూత్రంలో రక్తం పడటం, నడుము కింది భాగంలో లేదా తుంటి ఎముకల వద్ద విపరీతమైన నొప్పి రావడం వంటివి అడ్వాన్స్డ్ స్టేజ్ లక్షణాలు. అంటే, శరీరంలో ఈ లక్షణాలు కనిపించాయంటే అప్పటికే క్యాన్సర్ ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకుందని అర్థం. అందుకే, లక్షణాలు కనిపించే వరకు వేచి చూడటం అంటే ప్రాణాలతో చెలగాటం ఆడటమే అని వైద్య నిపుణులు తీవ్రంగా హెచ్చరిస్తున్నారు.
పీఎస్ఏ పరీక్ష: ముప్పును పసిగట్టే తొలి అస్త్రం
లక్షణాలు లేకుండానే లోపల పొంచి ఉన్న క్యాన్సర్ను గుర్తించడానికి ఆధునిక వైద్యశాస్త్రం అందిస్తున్న అత్యుత్తమ మార్గం ముందస్తు క్యాన్సర్ పరీక్ష. ఇందులో అత్యంత కీలకమైనది 'ప్రోస్టేట్ స్పెసిఫిక్ యాంటిజెన్' (PSA) టెస్ట్. ఇది కేవలం ఒక సాధారణ రక్త పరీక్ష మాత్రమే. ప్రోస్టేట్ గ్రంథిలోని కణాలు ఉత్పత్తి చేసే ఒక రకమైన ప్రోటీన్ను పీఎస్ఏ అంటారు. ఆరోగ్యంగా ఉన్న పురుషుడి రక్తంలో కూడా ఈ ప్రోటీన్ చాలా తక్కువ మోతాదులో ఉంటుంది.
కానీ, ప్రోస్టేట్ గ్రంథిలో ఏవైనా అవాంఛిత మార్పులు జరిగినప్పుడు, ముఖ్యంగా క్యాన్సర్ కణాలు వృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు, రక్తంలోకి ఈ పీఎస్ఏ ప్రోటీన్ విడుదలయ్యే శాతం అకస్మాత్తుగా పెరుగుతుంది. రక్త పరీక్ష ద్వారా ఈ పీఎస్ఏ స్థాయిలను కొలవడం ద్వారా ప్రోస్టేట్ ఆరోగ్యం ఎలా ఉందో డాక్టర్లు ఒక ప్రాథమిక అంచనాకు రాగలుగుతారు. 50 ఏళ్లు పైబడిన పురుషులు ప్రతి ఏటా తప్పనిసరిగా ఈ పరీక్ష చేయించుకోవాలని, కుటుంబంలో ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ చరిత్ర ఉన్నవారు 45 ఏళ్లకే ఈ స్క్రీనింగ్ ప్రారంభించాలని అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య సంస్థలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
పీఎస్ఏ స్థాయిలు ఎంత ఉండాలి? ఎప్పుడు అప్రమత్తం కావాలి?
సాధారణంగా ఆరోగ్యవంతమైన పురుషుడిలో పీఎస్ఏ స్థాయిలు 4 ng/mL (నానోగ్రామ్స్ పర్ మిల్లీలీటర్) కంటే తక్కువగా ఉంటాయి. ఈ స్థాయి అంతకంటే తక్కువ ఉంటే క్యాన్సర్ ముప్పు దాదాపు లేనట్లే భావిస్తారు. అయితే, వయసును బట్టి ఈ స్థాయిలలో స్వల్ప మార్పులు ఉంటాయి. 40 నుంచి 50 ఏళ్ల మధ్య ఉన్నవారికి 2.5 ng/mL లోపు ఉండటం సురక్షితం. 60 ఏళ్లు దాటిన వారికి ఇది 4 లేదా 5 ng/mL వరకు ఉన్నా కూడా సాధారణం గానే పరిగణిస్తారు.
కానీ, పీఎస్ఏ స్థాయిలు 4 నుంచి 10 ng/mL మధ్య ఉంటే దాన్ని అనుమానాస్పద స్థితిగా (Borderline) పరిగణిస్తారు. ఇలా ఉన్నవారిలో క్యాన్సర్ ఉండే అవకాశం 25 శాతం వరకు ఉంటుంది. ఒకవేళ పీఎస్ఏ స్థాయి 10 ng/mL కంటే ఎక్కువగా దాటితే మాత్రం ప్రమాద ఘంటికలు మోగినట్లే. ఈ స్థాయిలో ఉన్నవారికి ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ ఉండే అవకాశాలు 50 శాతానికి పైగా ఉంటాయి. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా నిపుణులైన యూరాలజిస్ట్ లేదా ఆంకాలజిస్ట్ను సంప్రదించి తదుపరి పరీక్షలకు సిద్ధపడాలి.
పీఎస్ఏ పెరిగితే క్యాన్సర్ ఉన్నట్లేనా? అపోహలు వద్దు
చాలామంది పీఎస్ఏ రిపోర్ట్లో నంబర్ కాస్త ఎక్కువగా కనిపించగానే తమకు క్యాన్సర్ వచ్చేసిందని తీవ్ర ఆందోళనకు గురవుతుంటారు. మానసికంగా కృంగిపోతారు. కానీ, ఇక్కడ అర్థం చేసుకోవాల్సిన అత్యంత ముఖ్యమైన వాస్తవం ఒకటుంది. పీఎస్ఏ అనేది కేవలం ప్రోస్టేట్ గ్రంథికి సంబంధించిన మార్కర్ మాత్రమే, అది నేరుగా క్యాన్సర్ను నిర్ధారించే పరీక్ష కాదు. రక్తంలో పీఎస్ఏ స్థాయిలు పెరగడానికి క్యాన్సర్ మాత్రమే కారణం కాదు.
వయసు పెరిగే కొద్దీ సాధారణంగా వచ్చే ప్రోస్టేట్ గ్రంథి వాపు (దీనిని బినైన్ ప్రోస్టాటిక్ హైపర్ప్లాసియా - BPH అంటారు) వల్ల కూడా పీఎస్ఏ స్థాయిలు పెరుగుతాయి. అలాగే, ప్రోస్టేట్ గ్రంథికి ఇన్ఫెక్షన్ సోకడం (ప్రోస్టాటైటిస్), లేదా మూత్ర నాళాల ఇన్ఫెక్షన్లు ఉన్నప్పుడు కూడా పీఎస్ఏ తాత్కాలికంగా అమాంతం పెరుగుతుంది. అందుకే, పీఎస్ఏ రిపోర్ట్లో అసాధారణతలు కనిపించిన వెంటనే భయపడకుండా, సరైన వైద్య సలహాతో అది క్యాన్సర్ వల్లే జరిగిందా లేదా ఇతర సాధారణ కారణాల వల్లా అన్నది నిర్ధారించుకోవడం ముఖ్యం.
నిర్ధారణ దిశగా... MRI స్కాన్, బయాప్సీ పాత్ర
పీఎస్ఏ పరీక్షలో అనుమానాస్పద ఫలితాలు వచ్చినప్పుడు, వైద్యులు వెంటనే ఆపరేషన్ చేయరు. క్యాన్సర్ను కచ్చితంగా నిర్ధారించడానికి మరింత అధునాతన పరీక్షలు సూచిస్తారు. ఇందులో మొదటి అడుగు 'మల్టీపారామెట్రిక్ ఎంఆర్ఐ స్కాన్' (mpMRI). ఈ అత్యాధునిక స్కాన్ ద్వారా ప్రోస్టేట్ గ్రంథిని అత్యంత స్పష్టంగా, లోతుగా పరిశీలిస్తారు. గ్రంథిలో ఏవైనా కణితులు ఉన్నాయా? వాటి పరిమాణం ఎంత? అవి క్యాన్సర్ లక్షణాలను పోలి ఉన్నాయా? తదితర వివరాలను ఈ స్కాన్ ఖచ్చితత్వంతో చూపిస్తుంది.
ఎంఆర్ఐ స్కాన్లో నిజంగానే అనుమానాస్పద కణితులు (lesions) కనిపిస్తే, అప్పుడు మాత్రమే 'బయాప్సీ' (Biopsy) చేయించుకోవాలని వైద్యులు సూచిస్తారు. బయాప్సీ అనేది క్యాన్సర్ను వంద శాతం నిర్ధారించే తుది పరీక్ష. ఇందులో అల్ట్రాసౌండ్ లేదా ఎంఆర్ఐ సహాయంతో ప్రోస్టేట్ గ్రంథి నుంచి చిన్న కణజాల నమూనాను సేకరించి ల్యాబ్లో పరీక్షిస్తారు. ఆ కణాలలో క్యాన్సర్ లక్షణాలు ఉన్నాయో లేదో పాథాలజిస్టులు క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేస్తారు. ఒకవేళ క్యాన్సర్ నిర్ధారణ అయినా, ముందస్తుగా గుర్తించడం వల్ల పూర్తి స్థాయి చికిత్స అందించి ప్రాణాపాయం లేకుండా కాపాడవచ్చు.
ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ అనేది మగవారి ఆరోగ్యానికి ఒక నిశ్శబ్ద శత్రువు లాంటిది. లక్షణాల కోసం ఎదురుచూస్తూ కూర్చోవడం నేటి వైద్య విజ్ఞాన యుగంలో క్షమించరాని పొరపాటు. రాబోయే పదేళ్లలో కృత్రిమ మేధ (AI), మరింత అత్యాధునిక జెనెటిక్ స్క్రీనింగ్ పద్ధతుల ద్వారా రక్త పరీక్షతో పాటే జన్యుపరమైన ముప్పును కూడా కేవలం నిమిషాల్లో అంచనా వేసే సాంకేతికత పూర్తి స్థాయిలో అందుబాటులోకి రాబోతోంది. అప్పటివరకు మన చేతుల్లో ఉన్న బ్రహ్మాస్త్రం ముందస్తు పరీక్షలే.
50 ఏళ్లు నిండిన ప్రతి ఒక్కరూ పుట్టినరోజు వేడుకలు జరుపుకోవడంతో పాటే, ఒక చిన్న పీఎస్ఏ పరీక్షను కూడా తమ రొటీన్లో భాగంగా చేసుకోవాలి. ఇది కేవలం ఒక రక్త పరీక్ష కాదు, మీ భవిష్యత్తుకు, మీ కుటుంబ భద్రతకు వేసుకునే రక్షా కవచం. సమస్య ముదిరి చేతులు కాలాక ఆకుపట్టుకునేకంటే, ముందే అప్రమత్తమై చిన్న పరీక్షతో ప్రాణాలు నిలబెట్టుకోవడం విజ్ఞత. సరైన సమయంలో స్పందిస్తే ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్ను పూర్తిగా జయించడం నేటి వైద్య విధానంలో నూటికి నూరు శాతం సాధ్యమే.
Also Read:
చెడు కొలెస్ట్రాల్కు శాశ్వత చెక్! గుండెపోటు రాకుండా ఐఐటీ బాంబే శాస్త్రవేత్తల సరికొత్త ఆవిష్కరణభోజనం చేసేటప్పుడు తరచూ దగ్గు వస్తోందా? ఈ ప్రమాదకర వ్యాధికి సంకేతం కావచ్చు!
రోజూ ఈ చిన్న పని చేస్తే చాలు.. 60 ఏళ్లలోనూ మీ మెదడు 30 ఏళ్ల యువకుడిలా పనిచేస్తుంది!
ప్రపంచాన్ని వణికిస్తున్న సైలెంట్ కిల్లర్: 33 ఏళ్లలోనే రెట్టింపైన మానసిక సమస్యలు.. లాన్సెట్ సంచలన నివేదిక!
Smartwatch Health Benefits: జబ్బు రాకముందే అలర్ట్ చేస్తున్న స్మార్ట్వాచ్లు.. ఎలాగో తెలుసా?
