రోజుకు 8 గంటలకు పైగా కూర్చుని పనిచేస్తున్నారా? మీ గుండె, మెదడులో జరిగే మార్పులు ఇవే.. తప్పక తెలుసుకోండి

naveen
By -
A person working continuously on a computer showing signs of health stress from prolonged sitting

కంప్యూటర్ స్క్రీన్ ముందు గంటల తరబడి కదలకుండా కూర్చోవడం ఆధునిక జీవనశైలిలో ఒక సాధారణ విషయంగా మారిపోయింది. కానీ, ఇలా రోజుకు ఎనిమిది గంటలకు పైగా ఒకే చోట కూర్చోవడం మన ఆరోగ్యానికి ఊహించని స్థాయిలో ముప్పు తెస్తోందని తాజా వైద్య పరిశోధనలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. ఇది కేవలం వెన్నునొప్పి లేదా బరువు పెరగడానికి మాత్రమే పరిమితం కాదు; మన గుండె పనితీరును, మెదడు చురుకుదనాన్ని, మొత్తం జీవక్రియలను అంతర్గతంగా దెబ్బతీస్తోంది. ఈ నిశ్శబ్ద ముప్పు మనల్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తోంది, దీని నుంచి బయటపడే మార్గాలు ఏమిటో లోతుగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.

[FEATURED_IMAGE]

నవీన సాంకేతికత మన పనులను సులభతరం చేసింది. కానీ, అదే సమయంలో మనల్ని కుర్చీలకే పరిమితం చేసింది. ఒకప్పుడు శారీరక శ్రమతో ముడిపడి ఉన్న పనులన్నీ ఇప్పుడు వేలికొనల మీదికి వచ్చేశాయి. ఉదయం ఆఫీసుకు వెళ్లడానికి కారులో కూర్చోవడం, ఆఫీసులో గంటల తరబడి డెస్క్ ముందు కూర్చోవడం, ఇంటికి వచ్చాక టీవీ లేదా మొబైల్ చూస్తూ సోఫాలో కూర్చోవడం.. ఇలా మన దినచర్యలో ఎనభై శాతం సమయం కూర్చునే గడిచిపోతోంది.


ఈ నిరంతర కూర్చోవడం వల్ల శరీరంలో సహజంగా జరగాల్సిన కదలికలు ఆగిపోతున్నాయి. మనిషి శరీరం సహజంగా కదలడానికి, నడవడానికి, పరిగెత్తడానికి అనుగుణంగా రూపొందించబడింది. కానీ, దాన్ని గంటల తరబడి ఒకే భంగిమలో ఉంచడం వల్ల శరీర నిర్మాణ వ్యవస్థకు తీవ్రమైన విఘాతం కలుగుతోంది. ఇది బయటకు కనిపించని ఒక సైలెంట్ కిల్లర్‌గా మారి, అంతర్గత అవయవాల పనితీరును క్రమంగా దెబ్బతీస్తోంది.


గుండె ఆరోగ్యంపై పడే తీవ్ర ప్రభావం

మన శరీరం కదలకుండా ఉన్నప్పుడు రక్తప్రసరణ వ్యవస్థ మందగిస్తుంది. ఎక్కువ సేపు కూర్చున్నప్పుడు ముఖ్యంగా కాళ్ళలో రక్తం నిలిచిపోవడం ప్రారంభమవుతుంది. దీనివల్ల గుండెకు తిరిగి వెళ్లే రక్త ప్రవాహం నెమ్మదిస్తుంది. రక్తప్రసరణ మందగించడం వల్ల రక్తనాళాల్లో కొవ్వు పేరుకుపోయే ప్రమాదం గణనీయంగా పెరుగుతుంది.


శరీరంలో కొవ్వును కరిగించే 'లైపోప్రొటీన్ లైపేజ్' అనే ఎంజైమ్ ఉత్పత్తి, మనం నిరంతరం కూర్చుని ఉన్నప్పుడు దాదాపు తొంభై శాతం పడిపోతుంది. దీని ఫలితంగా రక్తంలో చెడు కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలు పెరిగి, మంచి కొలెస్ట్రాల్ తగ్గిపోతుంది. ఇది నేరుగా గుండెపోటు, అధిక రక్తపోటు వంటి హృద్రోగాలకు దారితీస్తుంది. రోజుకు ఎనిమిది గంటల కంటే ఎక్కువ సమయం కూర్చునే వారిలో కార్డియోవాస్కులర్ వ్యాధుల బారిన పడే అవకాశం ఇతరుల కంటే ఎంతో రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుందని పలు పరిశోధనలు కుండబద్దలు కొడుతున్నాయి.


మెదడుకు ఆక్సిజన్ కొరత మరియు మానసిక అలసట

కదలికలు లేకపోవడం కేవలం శరీరానికే కాదు, మన ఆలోచనా సామర్థ్యానికి కూడా శత్రువే. మెదడు చురుకుగా పనిచేయాలంటే నిరంతర రక్తప్రసరణ ద్వారా ఆక్సిజన్, పోషకాలు అందాలి. గంటల తరబడి ఒకే చోట కూర్చున్నప్పుడు గుండె పంపింగ్ రేటు తగ్గిపోయి, మెదడుకు చేరే ఆక్సిజన్ స్థాయిలు పడిపోతాయి.


దీని వల్లనే ఆఫీసులో మధ్యాహ్నం సమయానికి విపరీతమైన అలసట, మగత కలుగుతాయి. ఏకాగ్రత లోపించడం, మతిమరుపు, నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యం మందగించడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి. దీర్ఘకాలంలో ఇలా మెదడుకు తగినంత రక్తప్రసరణ జరగకపోవడం వల్ల డిమెన్షియా లేదా అల్జీమర్స్ వంటి వ్యాధులు వచ్చే ప్రమాదం కూడా ఉందని నాడీ సంబంధిత నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. మెదడును ఉత్తేజపరచడానికి శారీరక కదలికలే అత్యుత్తమ ఔషధంగా పనిచేస్తాయి.


మందగించే జీవక్రియలు.. మధుమేహానికి ఆహ్వానం

మనం కూర్చున్నప్పుడు కండరాలు, ముఖ్యంగా కాళ్లు మరియు పొత్తికడుపు భాగంలోని పెద్ద కండరాలు పూర్తిగా విశ్రాంతి స్థితిలోకి వెళ్లిపోతాయి. కండరాలు పనిచేయకపోవడం వల్ల రక్తంలోని గ్లూకోజ్‌ను అవి వినియోగించుకోలేవు. దీనివల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు అమాంతం పెరిగిపోతాయి.


దీనిని నియంత్రించడానికి ప్యాంక్రియాస్ మరింత ఇన్సులిన్‌ను ఉత్పత్తి చేయాల్సి వస్తుంది. కాలక్రమేణా కణాలు ఈ ఇన్సులిన్‌కు స్పందించడం మానేస్తాయి. ఈ పరిస్థితినే ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్ అంటారు. ఇది టైప్-2 మధుమేహానికి దారితీసే ప్రధాన కారణం. ఎంత సమతుల్య ఆహారం తీసుకున్నప్పటికీ, కదలిక లేని జీవనశైలి ఉంటే మధుమేహం బారిన పడటం దాదాపు ఖాయంగా మారిపోతోంది.


వెన్నెముకపై ఒత్తిడి మరియు భంగిమ లోపాలు

కుర్చీలో కూర్చున్నప్పుడు వెన్నెముకలోని కింది భాగంపై (లంబార్ రీజియన్) పడే ఒత్తిడి, మనం నిలబడి ఉన్నప్పటి కంటే రెట్టింపుగా ఉంటుంది. సరైన భంగిమలో కూర్చోకపోవడం, కంప్యూటర్ స్క్రీన్ వైపు వంగి చూడటం వల్ల మెడ, భుజాల కండరాలు తీవ్రంగా దెబ్బతింటాయి.


దీనివల్ల సర్వైకల్ స్పాండిలోసిస్, లోయర్ బ్యాక్ పెయిన్ వంటి దీర్ఘకాలిక నొప్పులు వస్తాయి. వెన్నెముకలోని డిస్క్‌లు కుచించుకుపోయి, నరాలపై ఒత్తిడి పడటం వల్ల కాళ్ళలో తిమ్మిర్లు, సయాటికా వంటి నరాల సమస్యలు తలెత్తుతాయి. మనం గంటల తరబడి వంగి కూర్చోవడం వల్ల ఊపిరితిత్తులు పూర్తిగా వ్యాకోచించడానికి స్థలం దొరకదు. తద్వారా శ్వాస తీసుకునే సామర్థ్యం కూడా తగ్గిపోతుంది.


జిమ్ చేసినా ముప్పు తప్పదా?

చాలామంది ఉదయం గంటసేపు జిమ్ చేస్తున్నాం కదా, రోజంతా కూర్చున్నా ఏమీ కాదులే అనుకుంటారు. కానీ వైద్య పరిభాషలో దీన్ని 'యాక్టివ్ కౌచ్ పొటాటో సండ్రోమ్' అంటారు. అంటే ఉదయం వ్యాయామం చేసినప్పటికీ, మిగతా ఎనిమిది నుంచి పది గంటల సమయం కదలకుండా కూర్చుంటే ఆ వ్యాయామం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలన్నీ నిర్వీర్యం అయిపోతాయి. ఎడతెగని నిశ్చలత్వం వల్ల కణాల స్థాయిలో జరిగే నష్టాన్ని కేవలం ఒక గంట వ్యాయామం పూర్తిగా సరిచేయలేదని తాజా అధ్యయనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.


ఈ ముప్పు నుంచి బయటపడటం ఎలా? కదలికల వైపు అడుగులు

ఈ సమస్యను అధిగమించడానికి మనం ఉద్యోగాలు మానేయాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ మన పనిచేసే విధానంలో చిన్నచిన్న మార్పులు చేసుకోవడం అత్యవసరం. ప్రతి ముప్పై నిమిషాలకు ఒకసారి కుర్చీలోంచి లేచి నిలబడటం ఒక ప్రాథమిక నియమంగా పెట్టుకోవాలి. ఫోన్ మాట్లాడేటప్పుడు నడుస్తూ మాట్లాడటం వల్ల కండరాలు యాక్టివేట్ అవుతాయి.


ఆఫీసులో వాటర్ బాటిల్ పక్కన పెట్టుకునే బదులు, నీళ్ల కోసం ప్రతిసారీ వాటర్ కూలర్ దగ్గరకు నడిచి వెళ్లడం అలవాటు చేసుకోవాలి. దీనివల్ల మనకు తెలియకుండానే శరీరంలో కదలికలు పెరుగుతాయి. స్టాండింగ్ డెస్క్‌లు లేదా కన్వర్టబుల్ డెస్క్‌లను ఉపయోగించడం ద్వారా అప్పుడప్పుడూ నిలబడి పనిచేసే వెసులుబాటు కలుగుతుంది.


కళ్ళు మరియు మెదడుపై ఒత్తిడి తగ్గించడానికి '20-20-20' నియమాన్ని పాటించాలి. ప్రతి 20 నిమిషాలకు ఒకసారి, 20 అడుగుల దూరంలో ఉన్న వస్తువును, 20 సెకన్ల పాటు చూడటం ద్వారా కంటి కండరాలకు విశ్రాంతి దొరుకుతుంది. ఆ సమయంలో కుర్చీలో స్ట్రెచింగ్ వ్యాయామాలు చేయడం ద్వారా రక్తప్రసరణ మెరుగుపడుతుంది.


భవిష్యత్తు కోసం ఒక స్పష్టమైన నిర్ణయం

సాంకేతికత మనిషిని కుర్చీకే కట్టిపడేస్తున్న ఈ కాలంలో, కదలిక అనేది ఒక ఎంపిక కాదు, అది మన జీవన బాధ్యత. మన శరీరాన్ని ఎంత నిష్క్రియాత్మకంగా ఉంచితే, భవిష్యత్తులో అంత భారీ మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి వస్తుంది. రాబోయే దశాబ్దంలో మనిషి ఆరోగ్యాన్ని నిర్ణయించేది అతను తీసుకునే ఆహారం లేదా చేసే వ్యాయామం మాత్రమే కాదు, ఆఫీసు గంటల్లో అతను తన శరీరాన్ని ఎంత చురుకుగా ఉంచాడు అనేదే ప్రధానం కాబోతోంది.


పని మధ్యలో విరామం తీసుకోవడం సమయం వృధా చేయడం కాదు, అది మన ఆరోగ్యానికి మనం చేసుకునే అత్యుత్తమ పెట్టుబడి. ఇప్పుడే ఈ క్షణమే కుర్చీలోంచి లేచి, రెండు నిమిషాలు నడవండి. మీ గుండె, మీ మెదడు మీకు ఖచ్చితంగా కృతజ్ఞతలు చెబుతాయి.


Tags: